الزامات ضابطین دادگستری در ارتباط با حفظ حقوق شهروندی در نظام حقوق کیفری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

به‌همان اندازه که برقراری نظم‌و امنیت بسیار مهم و حیاتی است با دوام و قوام حکومت‌ها بستگی مستقیم دارد، حقوق و آزادی مشروع شهروندان نیز از اهمیتی مشابه برخوردار است. تدابیر ضابطین در اجرای وظایف خود در برقراری نظم‌وامنیت، باید در چارچوب حمایت‌های حقوق بشری و شهروندی باشد و این نهاد، نمی‌تواند با توجیه برقراری امنیت، تعهدهای خود را در قبال شهروندان که همان حمایت از حقوق و آزادی‌های آن‌ها است، نادیده بگیرد؛ بنابراین، ضابطین در صورتی می‌تواند به جایگاه شایسته خود برسند که تمامی‌وظایف اختیاراتش برای برقراری نظم‌و امنیت، در راستای ارتقای حقوق شهروندی باشد؛ حقوق شهروندی از ضروریت‌های جامعه بشری است همه حکومت‌ها سعی در رعایت آن دارند و شاخص مهمی‌در مراجع انتظامی‌و قضایی محسوب می‌شود که نیازمند دقت و توجه دست‌اندرکاران قضایی به‌ویژه در مرحله دادسرا می‌باشد. در همین راستا، حقوق کیفری در قالب مواد آیین دادرسی کیفری که متضمن حقوق افراد در مراجع قضایی است اقدام به ایجاد بنیادها و اصول کرده است که هر یک به‌ نوبه خود، در راستای حفظ حقوق متهم و احترام به آزادی‌های شهروندی نقش به‌سزایی را ایفا می‌کنند. هم‌چنین حفظ حقوق شهروندی ارتباط تنگاتنگی با اقدام‌ها و تصمیم‌های ضابطین دارد. پلیس به‌عنوان شاخص‌ترین مصداق ضابط و خط مقدم ارتباط با مردم، وظیفه تأمین نظم‌وامنیت شهروندان را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مصادیق «حقوق عمومی» بر عهده دارد در این نوشتار، در مورد ضابطان دادگستری و سیر تاریخی ضابطان و ضابطان فرامرزی، حقوق شهروندی ‌و نسبت آن با حقوق بشر می‌پردازیم و هم‌چنین مطالبی درباره الزامات ضابطان دادگستری و در رابطه با لزوم رعایت این نوع حقوق در مورد افراد متهم، بزه‌دیدگان و شهود، و هم‌چنین کودکان و زنان مطرح ‌می‌شود. و ضمانت‌های اجرایی نقض حقوق شهروندی در فرایند پژوهش‌های پلیسی مورد برسی قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


-      آخوندی، محمود (1384). آیین دادرسی کیفری. جلد پنجم، انتشارات مجد.
-      آخوندی، محمود (1384). آیین دادرسی کیفری. جلد چهارم، چاپ دوم، انتشارات مجد،
-      النقی‌پور، رسول؛ علیزاده، اکبر (۱۳۹۲). حقوق شهروندی اصحاب دعوای دعوی کیفری ارومیه. انتشارات فانار، چاپ اول.
-      جعفرلنگرودی، محمد جعفر (1381). مبسوط ­در ترمینولژی حقوق.انتشارات گنج دانش، جلد6، چاپ دوم.
-      شعاریان، ابراهیم؛ جبار، منصور (۱۳۸۸). مسئولیت مدنی پلیس. تبریز فروزش، چاپ اول.
-      طباطبایی، مؤتمنی (1384). منوچهر، حقوق اداری، انتشارات سمت.
-      رهبری حق، زمان (1381). بررسی حقوق متهم در قانون آیین دادرسی کیفری جدید، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
-      کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۷). الزام‌های خارج از قرارداد؛ جلد اول «قواعد عمومی» تهران: دانشگاه تهران، چاپ هشتم.
-      گلدوزیان، ایرج (1384). محشای قانون مجازات اسلامی، انتشارات مجد، سال.
-      گلدوزیان، ایرج (۱۳۸۳). حقوق جزای اختصاصی. چاپ دهم، تهران: دانشگاه تهران، ش.
-      ناصرزاده، هوشنگ (1373). آیین­دادرسی­ کیفری. سلب آزادی تن، بازداشت موقت­ و حبس در حقوق ایران، نشر دیدار.
-      هاشمی، سید محمد (1384). حقوق بشر و آزادی‌های اساسی. انتشارات میزان، تهران.